Kernactiviteit
“A pattern forms before
we are aware of
it, and that what we think we make becomes
a rigid prison making us.”
(Margaret Drabble, in : The Millstone)
Perceptie: over de kwintessens in de activiteiten van Denkkr8
Omdat handelen altijd een afspiegeling is van denken, is het goed om ons te realiseren dat ons denken nooit objectief is. En daarmee is dus onmiddellijk ook iets gezegd over ons handelen, ons gedrag.
Alles wat zich aan ons voordoet wordt door ons op een heel persoonlijke wijze van betekenis voorzien. Het wordt als het ware gekleurd door een combinatie van ons referentiekader en onze denkstijl: onze mindset. Deze werkt als een soort filter dat bepaalde prikkels wel en andere niet doorlaat. We zien bepaalde dingen of feiten zonder meer over het hoofd, ook al omdat we vaak zien wat we denken dan wel verwachten te zien. En wijkt de ervaring af van wat wij verwachten, zeggen we al gauw: ik zal het wel verkeerd gezien hebben. Van een aanscherping van die verwachting is sprake bij een uitspraak als: en ik weiger het anders te zien!
Het verwerken van informatie berust dus op een doorgaans onbewust keuzeproces en de wijze waarop dit gebeurt is persoons- en situatie gebonden. Het is zoiets als kijken door een bril met bij voorbeeld rode glazen. Als we die opzetten zien we precies dezelfde dingen als eerst, alleen is nu alles rood. Lichtrood, donkerrood, maar toch…..rood. Het feit dat de glazen gekleurd zijn werkt dus beperkend.
De mindset selecteert en ordent de waarneming en koppelt er een bepaalde betekenis aan. Wij vinden er iets van. En voor wat wij er van vinden kiezen wij woorden. De keuze van die woorden is buitengewoon belangrijk. Zij maken niet alleen onze persoonlijke opstelling duidelijk in wat wij zeggen, maar zeggen tevens iets over onszelf en de relatie die wij met het waargenomene (denken te) hebben door hoe wij het zeggen. Afgezien nog van onze lichaamstaal. Het uiteindelijke product van dat proces van waarnemen en betekenisgeving mondt uit in wat wij noemen onze perceptie, die op haar beurt ons gedrag stuurt. Ofwel: gedrag is altijd een afspiegeling van onze perceptie c.q. van hoe wij over iets denken. Als handelen dus niet (meer) volstaat of gedrag moet worden gewijzigd, zal er iets moeten veranderen in het denken.
De praktijk leert dat het niet meevalt de bril waardoor wij gewend zijn te kijken af te zetten. Anders gezegd, om los te komen van de percepties die in de loop van de tijd de onze zijn geworden. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat er iets mis zou zijn met onze mindset. Natuurlijk niet. Maar soms lopen wij onszelf voor de voeten met ons denken, omdat wij zo moeilijk afstand kunnen nemen van alles wat wij normaal en vanzelfsprekend (zijn gaan) vinden.
Daarom zullen wij de kunst van het ‘anders’ denken moeten gaan verstaan om vanuit andere percepties bij voorbeeld in vastgelopen situaties, als ‘meer van hetzelfde oplossingen ’ niet meer baten of de zaak zelfs nog erger maken, nieuwe wegen en nieuwe oplossingen te kunnen bedenken.
Dat houdt in dat wij in staat moeten zijn om pluralistisch te denken.
De filosoof Immanuel Kant nazeggend: denken in meervoud.
