Teamontwikkeling

Op een dag trok de Poolse wiskundige en filosoof Alfred Korzybski in de collegezaal met krijt een horizontale lijn over de halve breedte van het bord en vroeg zijn studenten wie van hen die lijn klein kon maken zonder hem waarmee dan ook aan te raken. Toen bleek dat niemand daartoe in staat was, liep Korzybski zelf weer naar het bord en terwijl hij zei
“zo doe je dat ”, trok hij boven de eerste lijn een veel langere tweede lijn.

Zo dus:
__________________________________________________ = 2e lijn

__________________________ = 1e lijn

Aan een student die protesteerde dat de eerste lijn in feite toch even groot of klein was gebleven, vroeg Korzybski twee medestudenten aan te wijzen, de ene groot en de ander klein. Vervolgens vroeg hij de twee aangewezen studenten voor in de zaal naast elkaar te komen staan en vroeg hij de protesterende student uit te leggen waarom de een groot en de ander klein was. “Tja”, antwoordde de student, “ dat is natuurlijk relatief ”. “Precies”, reageerde Korzybski, “of je een mens als groot of klein ervaart, hangt af van waaraan je zijn lengte relateert, waarmee je hem vergelijkt, van je referentiekader.”

En dat geldt niet alleen voor onze waarneming van lengte. Of we een probleem als groot of klein ervaren, of we een relatie als goed of slecht ervaren, hoe we onszelf zien…..het wordt pas werkelijk begrijpelijk voor anderen als ze ons referentiekader kennen. En omgekeerd, als wij willen begrijpen waarom iemand iets of ons op een bepaalde wijze ervaart, moeten we beginnen met zijn of haar referentiekader te leren kennen.

Het kennen van het referentiekader van de ander is voorwaarde om te kunnen begrijpen waarom hij denkt zoals hij denkt. Want ons handelen en ons niet-handelen worden bepaald door ons denken.
Het lijkt een drietraps raket: handelen (3) dat een afspiegeling is van denken (2), dat op zijn beurt weer mee bepaald wordt door iemands referentiekader(1).

De fundering onder een team wordt gelegd in het proces tijdens welk de teamleden aan elkaar uitwisselen hoe ze de wereld of de organisatie of het team zien en hoe het komt dat ze die wereld of die organisatie of dat team zo zien. Als ze duidelijk maken met welke ‘bril’ zij kijken en wat de reden is dat ze bij dat kijken juist die bril op hebben. Dat is een proces waarin mensen zich aan elkaar ‘te kennen’ geven. Zich kwetsbaar durven opstellen.

Kwetsbaar durven zijn: het vraagt en creëert vertrouwen; de basis onder iedere vorm van (verdere) samenwerking. Een ‘conditio sine qua non’ als men wil gaan bouwen aan iets waarvan het resultaat meer moet zijn dan de som van de delen.

Wij gebruiken graag als metafoor het werk van de stratenmaker. Die klinkers kan iedereen leggen. Maar het voorwerk! Daar gaat het om! Dat bepaalt of de straat ‘er mooi in ligt’. Daar zit nu mutatis mutandis precies de deskundigheid waarin denkkr8 zich onderscheidt van anderen.